चितवनको व्यावसायिक क्षेत्रमा चिरपरिचित नाम बनेका युवा उद्यमी सुरेन्द्रराज पराजुली सानै उमेरदेखि नै व्यवसायमा सक्रिय रहँदै आउनुभएको छ। बि.स. २०५० साल कात्तिक १० गते चितवनमा जन्मनुभएका पराजुलीले मेकानिकल इन्जिनियरिङ्ग अध्ययन बेङ्लोरबाट सम्पन्न गर्नुभएको हो।

विदेशमा अध्ययनपछि पनि “स्वदेशमै केही गर्नुपर्छ” भन्ने दृढ अठोटका साथ उहाँले आफ्नो व्यवसायिक यात्रा सुरु गर्नुभयो। ‘हुने बिरुवाको चिल्लो पात’ भनेझैँ उहाँमा सानैदेखि देखिएको लगनशीलता, मेहनत र स्पष्ट दृष्टिकोणले आज उहाँलाई सफल उद्यमीको रूपमा स्थापित गराएको छ।

रोजगारीको सिलसिलामा केही समय विदेश पुगेका पराजुलीले त्यहाँको वातावरण, रहनसहन र कार्यशैली आफूलाई उपयुक्त नभएको महसुस गरेपछि छोटो समयमै स्वदेश फर्कने निर्णय गर्नुभयो। “विदेश होइन, आफ्नै देशमा केही गर्छु” भन्ने सोचसहित नेपाल फर्किनु उहाँको जीवनको महत्वपूर्ण मोड बन्न पुग्यो।

कडा परिश्रम, धैर्यता र निरन्तर प्रयासका बलमा उहाँले हाल दुईवटा कम्पनी आफ्नै स्वामित्वमा सञ्चालन गर्दै आउनुभएको छ। मेट्रो सिटी बिल्डर्स मार्फत घरको नक्सा डिजाइन तथा निर्माण कार्य गर्दै आउनुभएको छ भने सु टेक इन्जिनियरिङ्ग वर्कशप मार्फत प्राविधिक तथा इन्जिनियरिङ्गसम्बन्धी सेवा प्रदान गर्दै आउनुभएको छ।

पराजुलीको विश्वास छ—यदि स्वदेशमै पर्याप्त रोजगारी र अवसर सिर्जना गरियो भने उहाँजस्ता लाखौं युवा विदेशिनु पर्ने बाध्यता हट्न सक्छ। उहाँ सिकेको सीप स्वदेशमै प्रयोग गर्नुपर्ने, विदेशमा रहेका दक्ष जनशक्तिलाई फर्काएर उनीहरूको क्षमता उपयोग गर्नुपर्ने र नयाँ उद्यमीलाई उर्जाशील क्षेत्रमा प्रोत्साहन गर्नुपर्नेमा जोड दिनुहुन्छ।

उहाँ युवाहरूलाई सकेसम्म विदेश जान नपरोस् भन्ने सन्देश दिनुहुन्छ। वर्तमान सरकारप्रति आशावादी देखिनु भएका पराजुली युवाहरूका लागि स्वरोजगार र रोजगारीका अवसर विस्तार हुनेमा आफू विश्वस्त रहेको बताउनुहुन्छ।

हालसम्म राजनीतिक कारणले वास्तविक किसान तथा व्यवसायीले राज्यबाट अपेक्षित सहयोग पाउन नसकेको उहाँको गुनासो छ। “मुखमा रामराम, बगलीमा छुरा” भनेझैँ अघिल्लो समयमा व्यवसायीहरू स्थानीय तहबाटै पीडित भएको अनुभव उहाँले साझा गर्नुभयो।

व्यवसाय सुरु गर्ने बित्तिकै कोरोना महामारीको प्रभाव, त्यसपछिका विभिन्न आन्दोलन (जस्तै ‘जेनजी आन्दोलन’) लगायतका कारण आफूले निकै कठिनाइ भोग्नुपरेको उहाँ बताउनुहुन्छ। व्यवसाय दर्ता र विद्युत् जडानजस्ता आधारभूत प्रक्रियामा समेत अनावश्यक झन्झट झेल्नुपरेको उहाँको अनुभव छ।

पराजुलीका अनुसार राज्य र स्थानीय तहले व्यवसायीहरूलाई प्रोत्साहन गर्न कम्तीमा वर्षमा दुई पटक सीपमूलक तालिम सञ्चालन गर्नुपर्छ। साथै, कृषिमूलक औजार उत्पादनमा जोड दिनुपर्ने, उद्योगहरूको नियमित अनुगमन गर्नुपर्ने र व्यवसाय सञ्चालनमा देखिने नातावाद, कृपावाद, चाकरीवाद तथा चाप्लुसीको अन्त्य गर्न आवश्यक रहेको उहाँ बताउनुहुन्छ।

करिब ७ वर्षदेखि चितवनको विकास चोकमा व्यवसाय सञ्चालन गर्दै आउनुभएका पराजुलीले प्रारम्भिक चरणमा करिब २३ लाख रुपैयाँ लगानी गर्नुभएको थियो। आफ्नो लगानी, मेहनत र दृष्टिकोणले उहाँ आज सफल उद्यमीको रूपमा चिनिनुभएको छ।

यसैबीच, उहाँ चितवन मेटल इन्जिनियरिङ्ग एण्ड फेब्रिकेशन उद्योग समिति, भरतपुर–१० को सातौं वार्षिक साधारण सभा तथा चौथो अधिवेशनबाट सर्वसम्मत रूपमा सदस्य पदमा निर्वाचित हुनुभएको छ। मोहनलाल श्रेष्ठको अध्यक्षतामा २० सदस्यीय नयाँ कार्यसमिति चयन भएको हो।

निष्कर्ष

सुरेन्द्रराज पराजुलीको यात्रा केवल व्यक्तिगत सफलता होइन, स्वदेशमै सम्भावना खोज्ने हजारौं युवाका लागि प्रेरणाको स्रोत हो। चुनौतीका बीच अवसर देख्ने उहाँको दृष्टिकोण र स्वदेशप्रतिको समर्पणले स्पष्ट सन्देश दिन्छ—“यदि चाहना र मेहनत छ भने आफ्नै माटोमा पनि भविष्य बनाउन सकिन्छ।”